Atak kichania wstecznego u psa potrafi przerwać nawet najspokojniejszy spacer albo wspólny odpoczynek. Po usłyszeniu dźwięków przypominających duszenie panicznie szukasz numeru do kliniki weterynaryjnej. Spokojnie, choć wygląda groźnie, w większości przypadków to tylko podrażnienie krtani lub podniebienia miękkiego. W tym artykule dowiesz się, czym jest kichanie wsteczne u psa. Wyjaśnimy jego przyczyny i jak szybko możesz pomóc pupilowi odzyskać równomierny oddech. 

Czym właściwie jest kichanie wsteczne u psa?

Dla postronnego obserwatora widok psa podczas napadu kichania wstecznego może być przerażający. Wielu właścicieli czworonogów interpretuje to jako atak astmy, próbę odkrztuszenia ciała obcego czy nawet nagłe duszenie się. Prawdziwa przyczyna jest jednak znacznie mniej dramatyczna. Reverse sneezing, czyli gwałtowne zasysanie powietrza do wewnątrz, wynika z podrażnienia podniebienia miękkiego albo chwilowego skurczu krtani. Rozpoznanie kichania wstecznego u psa bywa stosunkowo proste, jeśli już raz dowiesz się, na co powinieneś zwrócić uwagę. Podczas epizodu zwierzak:

• Przyjmuje sztywną postawę – bardzo często staje w rozkroku, wyciąga szyję do przodu.
• Wydaje charakterystyczne dźwięki – usłyszysz głośne parskanie, chrumkanie czy też odgłos przypominający „zaciąganie się” powietrzem.
• Ma wciągnięte boki ciała – widać wyraźną pracę brzucha i klatki piersiowej.
• Zamyka pysk lub delikatnie cofa kąciki warg – powietrze przepływa głównie przez nozdrza.

Taki atak trwa zazwyczaj od kilku sekund do dwóch minut, po czym pies wraca do swoich zajęć, jakby nic się nie stało. Spokojnie, kichanie wsteczne, samo w sobie, jest jedynie objawem. Chociaż wygląda to na walkę o każdy oddech, pies normalnie pobiera tlen, a jego drogi oddechowe są drożne. Większość pupili nie odczuwa z tego powodu bólu, mogą być jedynie zdezorientowane bądź zaniepokojone Twoją nerwową reakcją.

Kichanie wsteczne u psa – przyczyny i mechanizm

Przy tego rodzaju kichaniu w nazewnictwie weterynaryjnym mówimy o paroksyzmalnym oddychaniu wdechowym. Przyczyna ataku to podrażnienie błony śluzowej nosogardzieli. Może również dotyczyć podniebienia miękkiego, czyli ruchomej części tkanki, która znajduje się za podniebieniem kostnym (twardym). Przy podrażnieniu dochodzi do chwilowego skurczu mięśni gardła. Wówczas drogi oddechowe ulegają zwężeniu, a pies próbuje „odetkać” je poprzez gwałtowny wdech. Odgłos chrumkania wywołuje właśnie opór powietrza. Chociaż mechanizm zawsze jest ten sam, bodźce generujące skurcz, mogą być bardzo różne. Oto najczęstsze powody kichania wstecznego:

• Nagła zmiana temperatury – zimą, gdy pies wychodzi z nagrzanego pomieszczenia na mróz, zimne powietrze gwałtownie trafia w śluzówkę i powoduje skurcz.
• Silne emocje – radość, jaka towarzyszy zwierzęciu po Twoim powrocie do domu, bądź widok ulubionej zabawki sprawa, że pies zaczyna oddychać szybko, co sprzyja podrażnieniom.
• Zbyt łapczywe picie lub jedzenie – to reakcja obronna podniebienia miękkiego na okruszki karmy albo krople wody.
• Drażniące zapachy i alergeny – psy mają wyjątkowo czuły węch, dlatego perfumy, dym czy pyłki mogą zadziałać jak zapalnik.
• Ciało obce – jeśli w nosogardzieli utknie np. kawałek trawy lub inny nieznany obiekt, ataki będą powtarzalne oraz bardzo męczące. Wówczas wizyta u weterynarza jest niezbędna.
• Czynniki mechaniczne – zdarzy się, że zbyt mocno pociągniesz czworonoga podczas spaceru. U wrażliwszych psów chwilowy nacisk na tchawicę bądź krtań również może wywołać serię kichnięć wstecznych.

Takie zachowanie przypomina ludzkie chrząkanie czy próbę „przepchnięcia” czegoś, co łaskocze nas wewnątrz gardła, ale u zwierząt wygląda to znacznie bardziej ekspresyjnie. Dlatego ta niegroźna reakcja obronna organizmu przeraziła już wielu właścicieli. Jeśli napad kichania ustępuje po kilkunastu sekundach, nie ma powodu do zmartwień, a Ty w przyszłości bez trudu rozpoznasz podobne zachowania.

Kichanie wsteczne u psa – urok ras ze spłaszczonym pyszczkiem 

Grupa psów brachycefalicznych, do której zaliczamy shih tzu, mopsy, buldogi francuskie i angielskie, pekińczyki albo boksery ma większą skłonność do problemów z drogami oddechowymi, dlatego częściej niż inne grupy czworonogów miewa ataki kichania wstecznego. Czemu się tak dzieje? Kufy tych psów uległy spłaszczeniu podczas lat hodowli, jednak liczba tkanek miękkich pozostała niemal taka sama jak u ras z długimi pyskami – podniebienie miękkie jest wówczas za duże w stosunku do wolnej przestrzeni wewnątrz otworu gębowego. Ten nadmiar „zasysa się” znacznie szybciej niż w przypadku przedstawicieli innych ras, co natychmiast powoduje napad kichania wstecznego. Druga grupa również narażona na częstsze ataki to tzw. odmiany małe i miniaturowe. Mowa tu o m.in. maltańczykach, chihuahua, yorkach. W ich przypadku problemu nie stanowi nadwyżka tkanki, a jedynie bardzo wąskie, delikatne drogi oddechowe. Jako że są to pieski niewielkich rozmiarów, nawet kropla wody lub pyłek kurzu może wywołać reakcję, która będzie gwałtowniejsza niż u dużego psa. Rasy te bywają z natury bardziej energiczne, dodatkowo zaskakująco szybko się ekscytują, więc niekontrolowane chrumkanie towarzyszy im często przy zabawie czy powitaniach.

Kichanie wsteczne u psa – jak pomóc? Domowe sposoby

Reakcjami większości właścicieli na epizody kichania bywają zazwyczaj panika i chęć natychmiastowego ratowania pupila przed „uduszeniem”. Jednak by „ocalić” zwierzaka, powinniśmy przede wszystkim zachować spokój. Pomogą również proste triki, pomagające mięśniom gardła powrócić do normalnego funkcjonowania. Oto, co możesz zrobić, kiedy Twój merdający kompan zaczyna „chrumkać”: 

• Bądź opanowany – to najważniejszy punkt, ponieważ pies czuje ludzkie emocje. Jeśli zaczniesz panikować, gwałtownie dotykać jego ciała albo – co gorsza – pokrzykiwać, tętno zwierzaka wzrośnie, natomiast oddech będzie jeszcze bardziej nerwowy. Twoja pewność siebie i odprężony głos pokażą mu, że nic złego się nie dzieje.
• Trik „na nos” – metoda najczęściej polecana przez weterynarzy. Delikatnie zakryj dłonią dziurki nosowe swojego psa na ok. 2 sekundy.  Pupil wówczas zostanie zmuszony do nabrania powietrza pyskiem, co pozwala na natychmiastowe rozluźnienie skurczu krtani i przywrócenie prawidłowego wzorca oddechowego
• Masaż gardła – przy ataku kaszlu wstecznego, mięśnie są napięte. Możesz wykonać delikatne, posuwiste ruchy wzdłuż szyi psa. Taki dotyk stymuluje odruch przełykania, a przy okazji uspokoi czworonoga.
• Dmuchnięcie w pysk – jeśli nie udaje Ci się dotknąć psiego nosa, spróbuj krótko i zdecydowanie dmuchnąć mu w pyszczek. Nagły podmuch powietrza wywołuje u czworonoga przełknięcie śliny oraz zmianę rytmu oddechowego, co przerywa cykl kichnięć.
• Odwrócenie uwagi – czasami wystarczy po prostu zmienić otoczenie albo zająć czymś psa. Bodziec sprawi, że pupil przestanie skupiać uwagę na oddechu, a ciało po chwili samo wróci do prawidłowego funkcjonowania.

Pamiętaj, że żaden ze sposobów nie powinien być wykonywany wbrew woli zwierzęcia. Jeśli pies się wyrywa, pozostań przy głaskaniu czy łagodnym mówieniu, to również powinno wystarczyć, by kichanie ustało samoistnie w ciągu minuty.

Kichanie wsteczne u psa: kiedy wymaga wizyty u weterynarza?

Jeśli tego rodzaju kichanie pojawia się co kilka tygodni i trwa stosunkowo krótko, nie ma powodów do niepokoju. Pamiętaj, by obserwować okoliczności ataków. W przypadku gdy będą one nieodłącznym elementem Waszego dnia, czas na profesjonalne zdiagnozowanie problemu. Ważne, abyś nie pomylił nieszkodliwego „chrumkania” z dwoma znacznie poważniejszymi dolegliwościami:

• Kaszel kenelowy – jest chorobą zakaźną, towarzyszą jej czasami odruchy wymiotne i biała piana w pysku. Dźwięk wydawany przez psa znacznie bardziej przypomina próbę wykrztuszenia czegoś z gardła niż przy kichaniu wstecznym. Kaszel występuje w formie uporczywych, nawracających napadów o stałym nasileniu w ciągu całej doby.
• Zapaść tchawicy – częściej przytrafia się małym rasom (jak np. maltańczyk). Dźwięk bywa znacznie bardziej „trąbiący” lub przypomina krztuszący, suchy kaszel. Zapaść następuje zazwyczaj przy aktywnościach fizycznych. Choroba wymaga natychmiastowego leczenia, ponieważ prowadzi do niedotlenienia organizmu.

Chociaż oznaki bywają podobne, obserwuj, czy pies nie ma innych objawów. Jeżeli zaobserwujesz: apatię, śluz z nosa, omdlenia albo sinienie błon śluzowych – porzuć domowe sposoby i czym prędzej odwiedź gabinet weterynarza. Jako opiekun najlepiej znasz swojego pupila, a Twoja intuicja jest najczulszym diagnostą. Chociaż kichanie wsteczne u psa to zazwyczaj niegroźna sytuacja, widząc niecodzienne symptomy, nie ryzykuj zdrowia czworonoga, tylko skonsultuj się z lekarzem.

Wiesz już, jak rozpoznać wsteczne kichanie u psa – bądź spokojnym przewodnikiem dla swojego pupila

Kichanie wsteczne u psa czasami wygląda groźnie, ale dzięki temu artykułowi potrafisz je rozpoznać. Pamiętaj, że te zwierzęta są niezwykle wrażliwe na stany emocjonalne swoich opiekunów. Twoja opanowana postawa zapobiega jego eskalacji stresu. Dodatkowo poznałeś techniki, dzięki którym możesz pomóc pupilowi odzyskać komfort oddychania. Polegaj również na swojej intuicji, gdyż czasem bywa lepsza niż wiedza teoretyczna. Jeśli zauważysz niepokojące zmiany w zachowaniu Twojego włochatego przyjaciela, skorzystaj z konsultacji weterynaryjnej, by lekarz rozwiał wszelkie wątpliwości i zapewnił, że pies jest bezpieczny. Zadbaj o profilaktykę, unikając silnych zapachów bądź zamieniając obrożę na szelki – zapobiegniesz częstszemu występowaniu ataków. To ty dbasz o zdrowie czworonoga, a czujność w połączeniu ze zdobytą wiedzą, stanowi najlepszą gwarancję, że pies będzie cieszył się komfortem oraz swobodnym oddechem przez długie lata.